Pionieren met waterstof

De Nederlandse overheid heeft de ambitie om in 2020 twintig waterstofstations operationeel te hebben. Op dit moment zijn er drie: in Rhoon, in Helmond en in Arnhem. Voor een doorbraak van waterstof als brandstof geldt een kip/ei-verhaal: een waterstoftankstation is pas lucratief als er voldoende auto’s zijn. En je schaft pas zo’n auto aan als je er ook mee kunt tanken.

Adviesorganisatie Infram uit Maarn deed in opdracht van Rijkswaterstaat een onderzoek naar de uitdagingen voor het realiseren van waterstoftankinfrastructuur in Nederland. Daarvoor ontwikkelde zij een tool vanuit de gedachte dat er een business case moest zijn voor zowel productie, distributie en consumptie. Aan de hand van de tool die overigens voor iedereen vrij beschikbaar is (Hydrogen Integrated Business Case Impact Tool) kunnen partijen het gesprek aan gaan over wanneer er voor hen allemaal een haalbare case is.

Een brandstofcelauto (FCEV) is een 100% elektrische auto. De overeenkomst met een batterij-auto (BEV) is dat ze beiden een batterij hebben. Het verschil is dat een BEV zijn stroom van buiten betrekt (“stekkerauto”) terwijl een FCEV de benodigde stroom aan boord opwekt. De daarvoor benodigde energie wordt in de vorm van waterstof meegevoerd.

Waterstof heeft twee bijzonderheden:

  • Bij de reactie van waterstof met zuurstof komt enkel water vrij. Rijden op waterstof is dus emissievrij. Dat betekent niet automatisch dat wie op waterstof rijdt ook “schoon” rijdt: het gaat erom hoe schoon de waterstof wordt gemaakt én gedistribueerd.
  • Waterstof is een goedje met de grootste energiedichtheid per kilo. Aandachtspunt is wel dat waterstof die niet onder druk is gebracht enorm veel ruimte inneemt. Daarom wordt de waterstof onder druk gebracht. Onder de enorme druk van 700 bar gaat er zo’n 5 kilogram waterstof in de tank.

“De business case bleek simpel”, aldus Bastiaan du Pré, projectleider bij Infram. “Al bij 100 auto’s is zo’n tankstation rendabel”. Maar tussen droom en daad liggen zoals gebruikelijk wetten in de weg, alsmede praktische bezwaren. Hoe kom je aan berijders? Wat zijn de wettelijke procedures en vergunningen? Met welke privileges kun je het rijden met een FCEV aantrekkelijker maken? Infram constateerde dat er een initiatiefnemer nodig was die voorbij de oude rollen acteert en trok de stoute schoenen aan: ze investeerde in het project ‘Waterstof Werkt’ en schafte een waterstof auto aan.

Het project Waterstof Werkt is opgezet om in Utrecht een waterstof tankstation te krijgen. Samen met OrangeGas, die in 2018 een tankstation op bedrijventerrein Lage Weide wil realiseren,  zoekt Infram nu berijders en zogeheten voorlopers die een kans willen nemen om het tankstation mogelijk te maken. Iedereen is welkom, er is een focus op bedrijven die veel rondrijden in de regio maar aan het eind van de dag weer ‘thuiskomen’. Denk bijvoorbeeld aan bestelbussen, bezorgdiensten, maar ook taxibedrijven.

Daar komt volgens Du Pré heel wat bij kijken. “Het zou voor het verleiden van berijders mooi zijn als je in één regio over minimaal twee tankstations beschikt, voor het geval er eentje uitvalt.”

Volgens Du Pré kun je de transitie naar waterstof in het transport niet los zien van de bredere energietransitie. “Ook voor netbeheerders bijvoorbeeld is het van belang dat ze een ontstane overcapaciteit op het netwerk “kwijt” kunnen. Eén van de mogelijkheden is om overcapaciteit om te zetten in waterstof. De zo geproduceerde waterstof is dan op een later moment te gebruiken, bijvoorbeeld in een auto.”

De kennis die Infram met de studie voor RWS en project Waterstof Werkt heeft opgebouwd vindt al gretig aftrek. Diverse partijen meldden zich al om de opgedane inzichten te kunnen gebruiken. Infram biedt een speciale workshop aan die uitlegt hoe de tool kan worden ingezet. Verder heeft Infram al het nodige instrumentarium ontwikkeld voor andere brandstoffen zoals LNG, batterij elektrisch rijden én maakt zij ook tools voor bijvoorbeeld de scheepvaart.

Blog door: Arjan de Putter, creative director e-xpeditie.nl

 

Category : Blogs
Tags :