Openbaar vervoer naar bedrijventerreinen, hoe regel je dat?

Bedrijventerreinen zijn vaak niet of slecht aangesloten op openbaar vervoer. Toch wil iedereen graag dat forensen de bus of trein nemen: De overheid plukt de vruchten van minder autoverkeer (bereikbaarheid en luchtkwaliteit). Reizigers hebben meer keuzes hoe te reizen en reizen met het ov vaak goedkoper. Werkgevers hebben minder parkeerkosten en -problemen en zijn aantrekkelijker voor medewerkers en stagiairs zonder auto. Daar komt nog bij dat beter openbaar vervoer een economische impuls is voor het bedrijventerrein omdat panden en kavels sneller verhuurd en verkocht worden. Maar: hoe regel je beter openbaar vervoer naar het bedrijventerrein? Het antwoord: samen!

Overbruggingsperiode

De afgelopen drie jaar werkte ik aan meer en sneller openbaar vervoer van en naar verschillende bedrijventerreinen. Ik was als mobiliteitsmakelaar betrokken bij de ontwikkeling van busvervoer naar Gouwe Park (Moordrecht), Apeldoorn-Zuid en Papendorp (Utrecht). Wat opvalt is dat je voor nieuw of beter openbaar vervoer een lange adem nodig hebt. Het duurt minimaal een jaar tot meer dan drie jaar voordat de eerste bus rijdt, vooral omdat het lang duurt voordat de belangen helder zijn en gedeeld worden. En dan ben je er nog niet, dan moet de werving van reizigers nog beginnen.

Een goede manier om deze periode te overbruggen is het inzetten van tijdelijke shuttlebussen. Op die manier kan je bovendien ervaren wat het animo is.

Parkmanagement

De realisatie van openbaar vervoer naar bedrijventerreinen is haalbaar door samenwerking. Op het bedrijventerrein Gouwe Park was parkmanagement de drijvende kracht die de wensen van het bedrijfsleven onder de aandacht bracht. Vervoerder Arriva zag de kansen in een slecht functionerende buslijn naar een nabijgelegen bedrijventerrein. Met het Gouwe Park bedrijventerrein erbij zou een rendabele lijn ontstaan. De gemeente toonde zich bereid om de bushaltes te realiseren.

Als mobiliteitsmakelaar bracht ik de partijen bijeen en hielp hen elkaar en hun wensen te begrijpen. Daarnaast onderzocht ik de groepsgrootte van potentiële reizigers en stelde de business case op die diende om een beslissing te forceren.

Initiatief van werkgevers

In het bedrijvengebied Papendorp waren enkele grote werkgevers en een congrescentrum de aanjager. Het busvervoer zou binnen enkele jaren verbeteren en tot die tijd zochten de werkgevers naar meer openbaar vervoer in de spitsperiode. De vervoerder werkte hier niet mee, waardoor de werkgevers samen met de gemeente tot shuttlevervoer kwamen. Het voordeel van shuttlevervoer is de snelle inzetbaarheid, het nadeel de hogere kosten ten opzichte van regulier openbaar vervoer.

Kosten delen

In Apeldoorn stopte een grote werkgever met het shuttlevervoer tussen bedrijf en station. Deze aanleiding werd als kans gezien en bracht een groep werkgevers, vervoerder Syntus, gemeente en provincie samen. Ik begeleidde het proces door de belangen in kaart te brengen en de business case helder te maken. Dit was de basis voor een kostenverdeling om de buslijn in de eerste periode financieel te ondersteunen.

Tips voor openbaar vervoer naar bedrijventerreinen

  1. Onderzoek de potentie van de buslijn. Voor welke medewerkers is het openbaar vervoer een reële optie? Welke werkgevers willen meewerken aan de promotie ervan? Breng de potentie in verband met het aantal reizigers dat noodzakelijk is voor een florerende buslijn. Vervoerders denken hier verschillend over. Het verlengen of aanpassen van de route van een slecht lopende buslijn in de buurt is een goede kans!
  2. Breng alle belanghebbenden samen. Dit zijn minimaal de vervoerder, de overheid (gemeente en concessieverlener) en werkgevers/parkmanagement. Denk er ook aan potentiële reizigers te betrekken, al lukt dat zeker niet overal.
  3. Maak een heldere businesscase met meerdere scenario’s. Neem hierin ook budgetten op voor aanloopverlies en promotie. En kan de buslijn opgenomen worden in de bestaande concessieafspraken?
  4. Overweeg alternatieven zoals shuttleservices zoals in Papendorp en deelfietsen als oplossing vanaf een bestaande halte of station in de buurt.
  5. Geef de nieuwe lijn de tijd om in reizigersaantallen te laten groeien. Vervoerbedrijven houden rekening met een aanlooptijd van drie jaar. Promoot de lijn bij de start en ook zeker daarna via bijvoorbeeld probeerkaartjes, pers en bestickering van de bus.